د پښتونستان مسئله

د پښتونستان مسئله د شلمې پېړۍ له مهمو سياسي او تاريخي موضوعاتو څخه ده چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سرحدي، قومي او سياسي اختلافاتو له امله راپورته شوه. دا مسئله د ۱۹۴۷م کال وروسته هغه وخت نوره هم جدي شوه کله چې د برصغير وېش وشو او پاکستان رامنځته شو. په دې سيمه کې د ډېرو پښتنو د اوسېدو له امله ځينو سياسي خوځښتونو د “پښتونستان” د يو جلا يا خپلواک سياسي واحد يا د ځانګړي خودمختار سيمې غوښتنه کوله. د دې مسئلې تر شا څو عوامل وو: د ډيورنډ کرښې پر سر اختلاف د پښتنو قومي او کلتوري هويت موضوع د افغانستان سياسي دريځ په اړه د پاکستان سره اختلافات د سيمه‌ييزو سياسي خوځښتونو غوښتنې افغانستان په رسمي ډول د ډيورنډ کرښه نه منله او د پښتنو د حقونو او سياسي ځان‌غوښتنې ملاتړ يې کاوه، په داسې حال کې چې پاکستان دا موضوع د خپل ملي حاکميت برخه ګڼله. همدا اختلاف د دواړو هېوادونو ترمنځ د اوږدې سياسي بې‌باورۍ لامل شو. د وخت په تېرېدو سره دا مسئله له سياسي شعارونو څخه ډېره کمه شوه، خو د تاريخي بحث او سياسي تحليل په توګه لا هم د افغانستان او پاکستان د اړيکو په څېړنو کې يادېږي. د پښتونستان مسئله د پښتنو د سياسي هويت، د ډيورنډ کرښې د اختلاف او د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سياسي شخړو په اړه يوه تاريخي موضوع ده چې د شلمې پېړۍ په منځ کې ډېره مطرح وه.