غميزه څرنګه وغزول شوه
لیکوال: پوهنوال ډاکټر عبد الرشيد جليلي
د کتاب لنډیز
غميزه څرنګه وغزول شوه د افغانستان پر ضد د امريکا د يرغل او د جګړې د پراخېدو په اړه يو سياسي او تحقيقي کتاب دی. ليکوال پکې د ۲۰۰۱م کال له پېښو وروسته د افغانستان وضعيت څېړي او هڅه کوي وښيي چې جګړه څنګه پيل شوه او ولې کلونه کلونه وغځېده. د کتاب په پيل کې د سپتمبر د يوولسمې پېښې او د هغې په پلمه پر افغانستان د امريکا د بريد شاليد بيان شوی دی. ليکوال استدلال کوي چې د طالبانو د حکومت نسکورېدل د جګړې پای نه و، بلکې د يوې نوې او اوږدې غميزې پيل وګرځېد. په کتاب کې د امريکا او ناټو پوځي عمليات، د نوي حکومت جوړېدل، د جګړې پراخېدل، د امنيتي ستونزو زياتېدل او د بهرنيو ځواکونو تګلارې تر بحث لاندې نيول شوي دي. ليکوال باور لري چې د بهرنيو ځواکونو ځينو سياسي او پوځي پاليسيو د جګړې د لا پراخېدو زمينه برابره کړه. همدارنګه د ملکي خلکو مرګ ژوبله، کډوالي، اقتصادي ستونزې، اداري فساد او د ټولنې پر ژوند د جګړې اغېزې هم بيان شوې دي. کتاب څرګندوي چې د جګړې دوام يوازې پوځي مسئله نه وه، بلکې سياسي، اقتصادي او ټولنيز عوامل هم پکې مهم رول درلود. د کتاب اساسي پيغام دا دی چې افغانستان د نړيوالو او سيمهييزو سياليو په ډګر بدل شو او د دې سياليو تر ټولو ستر زيان عامو افغانانو وليد. ليکوال لوستونکی دې ته رابولي چې د جګړې اصلي لاملونه او پايلې په ژوره توګه وارزوي. دا کتاب د ۲۰۰۱م کال له امريکايي يرغل وروسته د افغانستان د جګړې د پراخېدو لاملونه، د بهرنيو ځواکونو تګلارې، د افغانانو ستونزې او د جګړې سياسي او ټولنيزې پايلې څېړي، او دا څرګندوي چې څنګه يوه لنډمهاله پوځي مداخله په اوږدمهاله ملي غميزه بدله شوه.