د مختصر المعانی تعریفونه پښتو
لیکوال: مفتي لطیف الله بسمل
د کتاب لنډیز
«مختصر المعاني» مهم تعریفونه په پښتو ژبه: علمُ البلاغة: هغه علم دی چې د خبرو د فصاحت، ښکلا او د حال مطابق د صحیح بیان طریقې ښيي. علمُ المعاني: هغه علم دی چې د کلام د حال مطابق د ادا کولو طریقې بیانوي. علمُ البيان: هغه علم دی چې یوه معنا په بېلابېلو طریقو سره څرګندوي، لکه تشبیه، استعاره او کنایه. علمُ البديع: هغه علم دی چې د کلام لفظي او معنوي ښکلاوې بیانوي. فصاحت: د کلام یا ویونکي هغه صفت چې الفاظ یې له عیبونو پاک او آسانه وي. بلاغت: د حال او مقام مطابق د فصیح کلام ادا کول. خبر: هغه جمله چې د رښتیا او دروغ احتمال ولري. انشاء: هغه کلام چې د رښتیا او دروغ احتمال ونه لري، لکه امر او دعا. تشبیه: د دوو شیانو ترمنځ په یوه صفت کې مشابهت ښودل. استعاره: د یوه لفظ استعمال په غیر اصلي معنا کې د مشابهت له امله. کنایه: هغه کلام چې ظاهري معنا یې مراده نه وي، بلکې بل لازم مفهوم ترې اخستل کېږي. حقیقت: لفظ په خپلې اصلي معنا کې استعمالول. مجاز: لفظ په غیر اصلي معنا کې د کومې اړیکې له امله استعمالول. قصر: د یوه شي حکم په ځانګړي شي پورې محدودول. ایجاز: په لږو الفاظو د ډېرو معناوو ادا کول. اطناب: د اړتیا له مخې د کلام اوږدول د فائدې لپاره. مساوات: د لفظ او معنا برابر والی، نه زیاتوالی او نه کمی. دا تعریفونه د بلاغت د علم بنسټ جوړوي او د «مختصر المعاني» د فهم لپاره ډېر مهم ګڼل کېږي.