شاشجاع او ببرک دتاریخ په تله کي
لیکوال: حبيب الله رفيع
د کتاب لنډیز
د شاه شجاع او ببرک د تاریخ په تله کې کتاب د شاه شجاع او ببرک کارمل د واکمنۍ، سیاسي ژوند او د افغانستان په تاریخ کې د هغوی د رول پرتله کوي. لیکوال هڅه کوي چې د دواړو دورو سیاسي حالات، بهرني ملاتړ او د افغانستان پر خلکو د هغو اغېزې وڅېړي. په کتاب کې شاه شجاع د هغه پاچا په توګه معرفي کېږي چې د انګرېزانو په مرسته بیا واک ته ورسول شو. لیکوال بیانوي چې د هغه واکمني د افغانانو له سخت مخالفت سره مخ شوه، ځکه ډېری خلکو هغه د بهرنیو ځواکونو ملاتړی باله. د انګرېز او افغان جګړو، د خلکو پاڅونونو او د شاه شجاع د حکومت کمزورۍ هم پکې تشریح شوې دي. د کتاب دوهمه برخه د ببرک کارمل د دورې په اړه ده. لیکوال وايي چې ببرک کارمل د شوروي اتحاد په ملاتړ واک ته ورسېد او د هغه حکومت د کمونستي نظام استازیتوب کاوه. په کتاب کې د شوروي یرغل، جهادي مقاومت، سیاسي بدلونونو او د جګړو اغېزې بیان شوې دي. کتاب هڅه کوي چې د دواړو شخصیتونو ترمنځ ورته والی وښيي، په ځانګړي ډول دا چې دواړه د بهرنیو قدرتونو په ملاتړ واک ته رسېدلي وو. لیکوال د تاریخ له زاویې د دې موضوع ارزونه کوي چې بهرني ملاتړ د افغانستان په سیاست او ثبات څه اغېزې لرلې. د کتاب اساسي پیغام دا دی چې افغانانو تل د بهرني نفوذ پر ضد حساسیت ښودلی او هغه واکمنان یې نه دي منلي چې د پردیو په ملاتړ واک ته رسېدلي وي. همدارنګه کتاب د افغانستان د سیاسي تاریخ له تجربو څخه د عبرت اخیستلو سپارښتنه کوي.