هستوي فزیک

هستوي فزیک د فزیک هغه مهمه څانګه ده چې د اټوم د هستې (مرکز) جوړښت، ځانګړتیاوې او بدلونونه څېړي. د هر اټوم په منځ کې یوه ډېره کوچنۍ خو درنه هسته وي چې له پروتونونو (مثبت بار لرونکي ذرې) او نيوترونونو (بې‌برخه ذرې) څخه جوړه شوې ده. دا دواړه ذرې د قوي هستوي ځواک په وسیله سره کلک تړل شوې وي، چې دا ځواک د طبیعت له تر ټولو قوي ځواکونو څخه شمېرل کېږي. په هستوي فزیک کې دا هم څېړل کېږي چې ولې ځینې هستې ثابتې وي او ځینې نورې نا ثابتې. نا ثابتې هستې په طبیعي ډول بدلېږي او خپله انرژي د وړانګو (راډیو اکتیف وړانګو) په بڼه خوشې کوي. دا بهیر راډیو اکتیف تجزیه بلل کېږي، چې پکې هسته کولی شي الفا، بیتا یا ګاما وړانګې خارج کړي او په بل عنصر بدله شي. سربېره پر دې، هستوي فزیک د هستو د تعاملاتو او بدلونونو څرنګوالی هم څېړي. کله چې یوه درنه هسته ماته شي، نو دا بهیر ته هستوي وېش ویل کېږي، او کله چې دوه سپکې هستې سره یوځای شي او یوه درنه هسته جوړه کړي، دې ته هستوي یوځای کېدل ویل کېږي. دواړه بهیرونه د انرژۍ د لوی مقدار د خوشې کېدو لامل ګرځي. دغه علم همدارنګه دا تشریح کوي چې د هستې دننه انرژي څنګه ساتل کېږي او څنګه ازادېږي، او دا چې د هستې جوړښت د مادې پر ځانګړتیاوو څه اغېز لري. د هستوي فزیک څېړنې د مادې د بنسټیزو اصولو په پوهېدو کې مهم رول لري او انسانانو ته یې دا توان ورکړی چې د اټومي کچې پدیدې درک کړي.