التفسیرالمنیر

«التفسير المنير» د قرآن کریم یو جامع، معاصر او ډېر مشهور تفسیر دی چې د قرآن آیتونه په ساده، روښانه او علمي انداز تشریح کوي. دا کتاب د دې لپاره لیکل شوی چې د قرآن معناوې یوازې د ژبې په کچه نه، بلکې د ژوند د عملي اړخونو له نظره هم خلکو ته روښانه شي. دا تفسیر د وهبة الزحيلي (وهبه الزحیلي) لخوا لیکل شوی، چې د معاصر اسلامي فقهاوو او مفسرینو له جملې څخه یو پېژندل شوی عالم دی. هغه هڅه کړې چې د پخوانیو مفسرینو معتبرې نظریې له عصري علمي انداز سره یوځای کړي، تر څو تفسیر هم د دودیز اسلامي علم استازیتوب وکړي او هم د اوسني انسان اړتیاوې پوره کړي. په «التفسير المنير» کې هر آیت په منظم ډول تشریح کېږي. لومړی د آیت لغوي معنا او ژبنی جوړښت بیانېږي، بیا د هغه د نزول سبب (سبب النزول) تشریح کېږي، او وروسته د آیت فقهي، عقیدوي او اخلاقي پیغامونه روښانه کېږي. دا ترتیب د دې سبب کېږي چې لوستونکی آیت نه یوازې حفظ کړي، بلکې په ژوره توګه یې درک کړي. یو مهم اړخ د دې تفسیر دا دی چې د قرآن پیغام یوازې د عباداتو تر محدودې نه راوباسي، بلکې د ژوند ټولو برخو ته یې غځوي. په دې کې د عدالت، صداقت، کورنۍ اړیکو، ټولنیز نظم، اخلاقو او انساني مسئولیتونو په اړه ډېر وضاحت شته. یعنې دا تفسیر هڅه کوي چې قرآن د یو عملي ژوند لارښود په توګه وړاندې کړي. همدارنګه په دې کتاب کې د فقهي مسایلو وضاحت هم شته. کله چې د یو آیت نه کوم شرعي حکم اخیستل کېږي، نو لیکوال د مختلفو فقهي مذهبونو نظرونه هم یادوي، څو لوستونکی د اسلامي فقهي تنوع سره بلد شي. دا ځانګړنه دا تفسیر د نورو ساده تفاسیر څخه جلا کوي. د ژبې له پلوه، «التفسير المنير» نسبتاً ساده او روان لیکل شوی، خو علمي وزن یې ډېر قوي دی. دا د دې سبب شوی چې هم د زده‌کوونکو لپاره ګټور وي او هم د دیني عالمانو لپاره د مطالعې یوه مهمه سرچینه وي. په ټوله کې، «التفسير المنير» د قرآن کریم یو داسې تفسیر دی چې د دیني علم، ژبې او عصري اړتیاوو ترمنځ توازن ساتي. دا کتاب لوستونکي ته دا مرسته ورکوي چې قرآن یوازې تلاوت نه کړي، بلکې د هغه معنا، حکمت او عملي لارښوونې هم په خپل ژوند کې تطبیق کړي